Image

Аналитика

/kg/articles/biologiialyk-ar-t-rd-l-k-zh-n-nd-buunun-konventciiasy/
Аналитика

БИОЛОГИЯЛЫК АР ТҮРДҮҮЛҮК ЖӨНҮНДӨ БУУнун КОНВЕНЦИЯСЫ

ЖАРАТЫЛЫШТЫ КОРГООДО:

БИОЛОГИЯЛЫК АР ТҮРДҮҮЛҮК ЖӨНҮНДӨ БУУнун КОНВЕНЦИЯСЫ

ЖАРАТЫЛЫШТЫ САКТОО – АЙРЫМ БИР АДАМДАРДЫН, ЖЕ МАМЛЕКЕТТИН, ЖЕ ИШКАНАНЫН ГАНА МАСЕЛЕСИ ЭМЕС, БУЛ АДАМЗАТТЫН ЖАЛПЫ МАКСАТЫ, АНТКЕНИ ТИРҮҮ ЖАНДЫКТАРДЫН ТОПТОНДУСУ ЖАКШЫ ЖАШООНУН ШАРТТАРЫН КАЛЫБЫНА КЕЛТИРҮҮНҮН ПАЙ-ДУБАЛЫ БОЛУП ЭСЕП-
ТЕЛЕТ. ТАБИГЫЙ ЭКОСИСТЕМАЛАРДЫ САКТОО - ТУРУКТУУ ӨНҮГҮҮНҮН, ТАЗА СУУНУН, ТАЗА АБАНЫН ЖАНА ТУРУКТУУ АБА-ЫРАЙЫНЫН ЗАРЫЛ ШАРТЫ.

1992- жылы Рио-де-Жанейродо БУУнун биологиялык ар түрдүүлүк жөнүндө Конвенциясы кабыл алынган. Конвенция бүгүнкү күндө 194 мамлекетти камтыйт.
Кыргызстан анын мүчөсү болуп 1996-жылы кирген.Био ар түрдүүлүктүн бөлүнгүс компоненттери болуп жердеги жашоонун бардык түрлөрү эсептелет, анын ичинде экосистемалар, жаныбарлар, козу карындар, микроорганизмдер жана генетикалык түрдүүлүк. Конвенциянын негизги принциптеринин биринде
айтылат, экосистемаларды, түрлөрдү жана генетикалык ресурстарды адамдын пайдасына пайдалануу керек, бирок ошол эле учурда бул жагдай био ар түрдүүлүктүн кыскарышына алып келбеш керек. БУУнун Жобосуна жана эл аралык укуктардын негиздерине ылайык мамлекеттер өз ресурстарын өздөрүнүн
курчап турган чөйрөнү коргоо саясатына ылайык иштетүүгө эгемендүү укуктары бар жана ошол ишмердиги, өздөрүнүн юридикалык чектеринде, көзөмөлүндө улуттук ыйгарым укуктарынын чегинен тышкары жерлерде же башка мамлекеттердин курчап турган чөйрөсүнө зыян алып келбөөсүнө жоопкерчиликтүү.

КОНВЕНЦИЯНЫН МҮЧӨСҮ КАТАРЫ АР БИР ТАРАП:

  • Био ар түрдүүлүктү сактоо үчүн атайын чараларды кабыл алуучу өзгөчө корголуучу аймактардын системасын түзөт;
  • Био ар түрдүүлүктү сактоодо маанилүү биологиялык ресурстарды корголуучу аймактарда, же алардын чегинен тышкары, алардын сакталышын жана
    туруктуу пайдаланууну камсыз кылуу менен биологиялык ресурстарды жөнгө салат жана сарамжалдуу пайдаланат;
  • Табигый шарттарда жашоого мүмкүнчүлүгү жетиштүү түрлөрдүн топторун сактоо жана алардын табигый жашоочу жерлерин, экосистемаларын коргоого көмөк көрсөтөт;
  • Корголуучу аймактарга жакын жайгашкан жерлерде, ал аймактарды сактоого көмөк көрсөтүү максатында экологиялык негизделген жана туруктуу өнүгүүгө көмөк көрсөтөт;
  • Бузулган экосистемаларды кайра калыбына келтирүү боюнча чараларды көрөт жана жоголуу коркунучу астында турган түрлөрдү калыбына келтирүү, тактап айтканда программа же башка башкаруу стратегиясын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу аркылуу калыбына келтирүүгө көмөк көрсөтүү;
  • Экосистемаларга, жашоо жерлерге же түрлөргө коркунуч туудурган жат түрлөрдү киргизүүгө (интродукциялоого) бөгөт койот, көзөмөлгө алат жана жок кылат.
  • Био ар түрдүүлүктү сактоо жана анын компоненттерин туруктуу пайдалануудагы шайкеш келген ыкмаларды камсыз кылууга зарыл болгон шарттарды түзүүгө умтулуу;
  • Өзүнүн улуттук мыйзамдарына ылайык, биологиялык ар түрдүүлүктү сактоодо жана туруктуу пайдаланууда жергиликтүү жамааттардын жана түпкү элдин тажрыйбасын жана жашоо-түзүмүн аныктаган тиешелүү салттуу ыкмаларды жана билимдерди урмат-сый көрсөтүп, сактайт жана аларга көмөк көрсөтөт. Ошондой эле ал ыкмаларды алып жүргүндөрдүн макулдугу менен аларды кенен жайылтууга, ал ыкмаларды пайдалануудан келип чыккан пайдаларды адилетүү бөлүшүүнү колдойт;
  • Коркунуч абалындагы түрлөрдү жана топторду коргоону жөнгө салуу үчүн керек болгон тиешелүү мыйзамдык ченемдерди жана жоболорду иштеп чыгат жана ишке ашырат.

ПОДДЕЛИТЬСЯ :





Оставить комментарий