Image

Окуялар

/kg/articles/buu-p-gef-dolbooru/
Окуялар

БУУӨП – ГЭФ ДОЛБООРУ

"Борбордук Тян-Шан тоолорунда өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарын камтуунун натыйжалуулугун жана башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатуу" долбоору, Глобалдык экологиялык фонддун финансалык каржылоосу менен, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттигинин координациясынын алдында, БУУнун Өнүгүү Программасы тарабынан ишке ашырылууда.

Долбоор 2013-жылдан 2017-жылга чейин Ысык-Көл областында ишке ашырылууда. Ал жоголуу коркунучундагы түрлөрдү сактоого максат алган. Борбордук Тян-Шанда дүйнөлүк маанидеги аялу түрлөрдүн бир нечеси бар, анын ичинде ак илбирс дагы бар.

2013-жылга чейин Борбордук Тян-Шандын аймагында 11.3% аянт өзгөчө корголуучу аймактар болуп эсептелинген, долбоордун жыйынтыгында бул көрсөткүч Хан-Тенгри тоосунун аймагында жаңы ӨКЖА түзүлүү менен 32.19% га жого- рулады. Долбоор ошондой эле Борбордук Тян-Шанда жайгашкан "Хан-Теңири" жана "Сары-чат-Ээрташ" ӨКЖА ортосундагы экологиялык коридорлорду белгилеп, аларга жакын жайгашкан жерлердеги жана башкаруудагы натыйжалуулукту
жакшыртты. Жергиликтүү коомчулук долбоордун аркасы менен Тян-Шандагы био ар түрдүүлүккө коркунуч туудурбаган, киреше алып келүүчү кичи долбоорлорду ишке ашырууга мүмкүнчүлүк алышты. Долбоорду ишке ашыруу Ысык-Көл областынын жергиликтүү администрациялары менен коомчулугу, илимий чөйрө, жеке тараптар жана жарандык коомчулуктары менен тыгыз байланыш аркылуу жүргүзүлдү. Долбоордун жалпы бюджети 5 млн 916 миң, 666 Америка долларын түзүп, анын ичинде Глобалдык экологиялык фонддун гранттык каржылоосу 950 миң доллар, калган 4 млн. 966 миң 666 доллар – улуттук
шериктештер менен БУУнун Өнүгүү Программасынын материалдык эмес жана жанаша салымдарын түздү.

Долбоорду ишке ашырууда төмөнкүдөй жыйынтыктар алынды:

1 КОМПОНЕНТ:

"Жок болуу коркунучу астында турган түрлөрдүн катышуусун жакшыртууну Борбордук Тян- Шандын өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарын(ӨКЖА) кеңейтүү жана алардагы башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатуу".

  • Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 12 февраль 2016-жылдагы № 62 токтому менен 275800.3 га аянтта "Хан-Теңири" Мамлекеттик жаратылыш
    паркы уюштурулду;
  • МЖП "Хан-Теңири" аянтына мөөнөтсүз колдонуу укугу мамлекеттик акт берилди;
  • КР "Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары жөнүндө" мыйзамында,"Хан-Теңири" Мамлекеттик жаратылыш паркы" мамлекеттик ишкана тууралуу Жободо көрсөтүлгөн милдеттерге ылайык "Хан-Теңири" МЖПнын 2017-2021- жылдарга орто зарыл өнүгүү пландарын аныктоо үчүн Башкаруу Планы иштелип чыкты.
  • "Хан-Теңири" МЖПсы био ар түрдүүлүктү коргоо жана байкоо жүргүзүү үчүн жабдыктар менен камсыздандырылды.
  • "Хан-Теңири" жана "Каракол" МЖПсынын кызматкерлери био ар түрдүүлүктү коргоо жана байкоо жүргүзүү, Табият баяндамасын толтуруу боюнча окутулду.
  • "Хан-Теңири" мамлекеттик жаратылыш паркынын аймагында био ар түрдүүлүктүн абалына узакбайкоо жүргүзүү боюнча усулдук колдонмолор иш-телип чыкты.
  • Тандалган ӨКЖА зоналарында 2016-жылдын күз-кыш айларында жүргүзүлгөн жапайы жаны барлардын мамлекеттик санактын жыйынтыктары Кыргызстандын жапайы жаныбарлар боюнча эсеп базасына киргизилди.
  • "Хан-Теңири" МЖП аймагында токой аңчылык жайгаштыруу иштери жыйынтыкталды.
  • "Чоң-Кемин" (Чуй обл) жана "Салкын-Төр" (Нарын обл) МЖПнын кызматкерлери жана чечим кабыл алуучу жактарга парктардын ишмердиги жана жергиликтүү элди башкарууга жана ӨКЖАнын иштерине тартуу боюнча окутуучу турлар уюштурулду.
  • 20 мамлекеттик парктар менен коруктардын кызматкерлери ӨКЖАнын натыйжалуулугун баалоо боюнча башкаруунун куралдарын колдонуу боюнча окутулду. МЕТТтин жыйынтыгы менен "Хан-Теңири" паркы -53 балл, ал эми "Сарычат-Ээрташ" коругу -71 баллга ээ болду.

​​​​​​​

КОМПОНЕНТ 2:

"ӨКЖАга жакын жайгашкан аймактарда, табигый табият өтмөктөрдө жана башка аймактарда табигый экосистемаларга болгон таасирди жер пайдаланууну жөнгө салуу аркылуу туруктуулугун, байланышын жана натыйжалуулугун күчөтүү"

  • Бир нече укуктук ченемдик документтерди иштеп чыгууда эксперттик жана техникалык колдоо көрсөтүлдү:
  1. Кыргыз Республикасынын Кызыл Китеби жөнүндө Жобо;
  2. Кыргыз Республикасында ӨКЖА уюштуруу жөнүндө Жобо;
  3. Кыргыз Республикасынын аныкталган мергенчилик жайларын юридикалык жактарга мергенчилик чарбачылыкты жүргүзүү үчүн берүү боюнча сынактын тартиби жөнүндө Жобо;
  4. Кыргыз Республикасында мамлекеттик жаратылыш парктарынын жерлерин пайдалануу тартиби жөнүндө;
  5. Ысык-Көл экологиялык-социалдык системасынын өнүгүү Программасын, Ысык-Көл областынын 2015–2017 –жылдардагы туруктуу өнүгүү Стратеги- ясына интеграциялоо.
  6. Кыргыз Республикасынын экологиялык коридорлору жөнүндө Жобо;
  7. КР ӨКЖА жөнүндө мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана кошумчаларды киргизүү үчүн сунуштар.
  • "Сарычат-Ээрташ" МК менен "Хан-Теңири" МЖП ортосундагы экологиялык коридорлордун сырткы чек аралары такталды (9061.1га); негизги жана экинчи жер пайдалануучулар аныкталды.Экологиялык өтмөктөрдүништөө тартиби Ак-Суу райондук мамлекеттик администрациясынын 9.12.2016ж. № 171 "Сарычат-Ээрташ" мамлекеттик коругу менен "Хан-Теңири" мамлекеттик жаратылыш паркынын ортосундагы экологиялык коридорлор жөнүндө" токтому менен бекитилди.
  • Айыл өкмөтү менен жеке мергенчилик чарбалардын (ӨКЖА жакын жайгашкан 793234 га жерде),тур операторлордун жана "Хан-Теңири" МЖП менен
    "Сарычат-Ээрташ" коругунун ортосунда Борбордук Тян-Шандагы ӨКЖАнын аймагында жана аларга жакын жайгашкан жерлерде жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу боюнча макулдашуулар түзүлдү.
  • Эңилчек (Ак-Суу району) жана Ак-Шыйрак (Жети-Өгүз району) айылдык аймактарынын жашоочуларынан турган 2 штаттан сырткаркы инспектордук топ уюштурулду. Жыйынтыгында тандалган ӨКЖА аймактарында жаратылыш мыйзамдарын бузуу фактылары катталган жок. ӨКЖА жерлеринен сырткары Ак-Суу жана Жети-Өгүз райондорунун сырттарында 2013-2016 жылдары катталган жаратылыш мыйзамдарын бузуу фактыларынын саны 59 даанадан 34 даанага чейин азайды. Эң көп катталган мыйзам бузуулар 2015-жылы 59 факт катталган. 2016-жылы 2015-жылга салыштырмалуу 42.4 пайызга аз катталган.
  • "Хан-Теңири" МЖПы менен жергиликтүү өзүн өзү башкаруу органдары, жергиликтүү коомчулук ортосунда шериктештикти камсыз кылуу максатында Коомдук Кеңеш уюштурулду.
  • Кыргыз Республикасынын аймагында био ар түрдүүлүктү сактоону камсыз кылуу максатында Кыргыз Республикасынын мыйзам базасына бирге- ликте өзгөртүүлөрдү жана кошумчаларды киргизүү үчүн жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу Департаменти, Жайыт Департаменти жана Туризм Департаментинин ортосунда өз-ара кызматташуу боюнча Меморандумга колкоюлду.
  • Кыргыз Республикасында биринчи жолу жаныбарлар чөйрөсүндөгү жугуштуу оорулардын пайда болуу себептери менен таркоо жолдору боюнча
    маселелерди, 30 ар кандай өкмөттүк жана коммерциялык эмес уюмдардын ортосунда талкуу өткөрүлдү. Жаныбарлар арасында жугуштуу оорулардын пайда болуу жана таркоо коркунучтарын алдын-ала кыскартуу боюнча Меморандумга кол коюу чечими кабыл алынды.
  • Мамлекеттик органдардын жаратылыш мыйзамдарын бузууларга каршы күрөшүү боюнча көрсөтмө Кыргыз Республикасынын жети укук коргоо органдары менен КЧКТЧМАнын атайын мамлекеттик органдар ортосунда Меморандумга колкоюу алдында турат.
  • Кирешенин альтернативдик булактары боюнча Программа ишке ашырылып жатат. Жаратылышка зыян алып келбеген, ишмердиктин альтернативдик түрлөрүнө калктын жеткиликтүүлүгүн арбыткан, жаныбарлар жана өсүмдүктөр дүйнөсүнө антропогендик терс таасирин кыскартуу максатында Ысык-Көл областынын Ак-Суу районунун 7 айыл өкмөтүнөн 16 долбоор сунушталып 139000 Америка доллары каржыланды.

ПОДДЕЛИТЬСЯ :

ТЭГИ :




Оставить комментарий